Wyszukiwanie

wyszukiwanie poszerzone ...

Nawigacja

Zawartość

Historia gminy

 

Pierwsza pisemna wzmianka o miejscowości Rádlo pochodzi z roku 1419, gdy klasztor w Mnichovym Hradišti sprzedał Jindřichowi z Valdštejna [Henryk Wallenstein] między innymi parafię Rychnov z Rádlem za 500 kop czeskich groszy. Osady Milíře i Dobrá Voda wzmiankowane są dopiero w XVII wieku.
Przed 1848 rokiem Rádlo należało do posiadłości Svijany i parafii Rychnov, a osada Milíře (gmina Jeřmanice) do posiadłości Starý Dub i parafii Jeřmanice. Po 1948 roku Rádlo przeszło do powiatu sądowego i politycznego Jablonec n.N., osada Milíře wraz z Jeřmanicami do powiatu sądowego i politycznego Liberec.
Z Rádla, leżącego w pobliżu drogi prowadzącej z Turnova do Liberca, dostarczano  dużych ilości zboża na tamtejsze targi.Ważną rolę w życiu mieszkańców odgrywały głębokie lasy otaczające Rádlo, dawały one pożywienie, ale też zatrudnienie. W 1675 roku w miejscowości Rádlo na rzece Mohelce uruchomiono papiernię, a później szlifiernię kamieni Grossmanna (nr 222). Na Mohelce było również kilka młynów,   działała tu też cegielnia. Do pierwszej połowy XIX wieku ludność trudniła się  między innymi przędzarstwem i tkactwem, później miejscowi przedsiębiorcy zaczęli się zajmować produkcją biżuterii. Na terenie miejscowości rozpowszechniło się dmuchanie pereł, później również cięcie kamieni (początkowo naturalnych, potem szlifowano szklane), znanych pod nazwą „radelskie kamienie".
Gmina Rádlo należała do parafii Rychnov. Na terenie miejscowości w  latach 1725-1926 w miejscu dawnej dzwonnicy zbudowano kaplicę św. Trójcy, do  której w 1730 roku przeniesiono ołtarz św. Trójcy z Rychnova. W 1829 roku do kaplicy dobudowano wieżę, ale w 1931 roku kaplicę z wieżą zburzono i na jej miejscu zbudowano dzisiejszy kościół pw. św. Trójcy według projektu architekta Rosslera z Jablonca nad Nisou. Cmentarz powstał w 1853 roku, w 1863 roku został poświęcony, a dziesięć lat później zbudowano kaplicę cmentarną. W 1930 roku na skrzyżowaniu do Milířów postawiono pomnik ofiar I wojny światowej. W Rádle był dawniej również zespół rzeźb, tzw. ogród Getsemane, nabyty przez przedsiębiorcę handlującego przędzą Hubnera. Dziś rzeźby znajdują się w ogrodzie dawnej plebanii w Jabloncu nad Nisou (od  1966 roku).
W obecnym kształcie gmina funkcjonuje od 1938 roku, gdy Milíře, wówczas osadę gminy Jeřmanice, połączono z dzielnicą Milíře w gminie Rádlo w jedną osadę, którą przyłączono do gminy Rádlo.  Gmina Rádlo miała w 1930 roku takie dzielnice (w nawiasie liczba budynków): Dolní Ves (53), Prostřední Ves(29), Horní Ves (61), Dolní Háje (15), Horní Háje (80), Hájek (6), Dolánky (29), U Turka (5), Brandl (2), Milíře (13) i Horní Dobrá Voda z leśniczówką przy Dolní Dobrej Vodzie (21).
Do 1945 roku przeważała ludność narodowości niemieckiej (w 1930 roku w Rádle mieszkało tylko 53 Czechów, a w Milířach 8). Nazwa gminy Rádlo, w niemieckim tłumaczeniu Radl, oznacza po czesku „kolo" [koło]. Koło  widnieje też w herbie gminy. Nazwa Milíře (niem. Kohlstadtt)  pochodzi zapewne od mielerzy [czes. milíř], w których palono drewno  z okolicznych głębokich lasów. Nazwa Dobrá Voda  związana jest rzekomo  z bardzo dobrą i smaczną wodą, który była w studni przy ówczesnej oberży w Horní Dobrej Vodzie.

logo EU